اينكه بگويند : بر فرض وقوع خطا ، از جانب امام عادل ، كس ديگرى اين اشتباه را به او گوشزد مىنمايد و آن را رفع مىكند . در جواب اين سخن نيز بايد بگوييم كه وقتى جايى براى جبران فوايد مذكور نمانده باشد ، ديگر آگاه كردن امام نيز بيجاست . همين طور است اگر شخص مناسب براى تذكر دادن به امام وجود نداشته باشد يا آنكه امام نظر او را درست نداند . پس در مجموع به اين نتيجه مىرسيم كه در تمام موارد فوق بايد براى امام ، امام ديگرى وجود داشته باشد و بدين ترتيب تسلسل رخ مىدهد . 3 . اگر امام مرتكب معصيت گردد ، محكوم نمودن و مجازات او از باب امر به معروف و نهى از منكر واجب مىشود . در حالى كه چنين برخوردى با امام اولا : غرض از نصب امام را نقض مىكند و ثانيا : چنان كه خواهيم گفت با آيهء شريفهء * ( « أَطِيعُوا الله وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الأَمْرِ مِنْكُمْ » ) * ( 1 ) منافات دارد ؛ زيرا بر اساس آيهء مذكور ، اطاعت از امام و احترام به مقام امام به طور مطلق ذكر شده است . 4 . اگر امام معصيت كند ، احترام و محبوبيت او از دلها خارج مىشود و ديگر از دستورات او پيروى نمىكنند . در نتيجه ، فايدهء نصب امام منتفى مىگردد . 5 . اگر امام مرتكب گناهى شود از پايينترين فرد جامعه نيز بدتر خواهد شد ؛ چرا كه كوچكترين گناه از بالاترين فرد جامعه كه بيش از همه به فوايد طاعات و زيانهاى گناهان آگاهى دارد ، بدتر و بزرگتر از بزرگترين گناهى است كه پايينترين فرد جامعه مرتكب مىگردد . 6 . آيهء شريفهء * ( « إِنِّي جاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِماماً قالَ وَمِنْ ذُرِّيَّتِي قالَ لا يَنالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ » ) * ( 2 ) دلالت دارد بر اينكه امامت ، يكى از عهدهاى الهى است و امام در هنگام امامت و قبل از آن بايد معصوم باشد . زيرا مطابق نص صريح قرآن هر كس كه معصيت كند ظالم است : * ( « وَمَنْ يَتَعَدَّ حُدُودَ الله فَأُولئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ » ) * ( 3 ) . سيوطى در الدر المنثور در تفسير آيهء اخير از ابن اسحق و ابن جرير و ابن حاتم نقل مىكند كه ابن عباس گفت : « معناى آيه اين است كه عهد خدا به كسى كه در مرتبهء ظالم باشد نمىرسد و چنين فردى شايستگى به دست گرفتن هيچ امرى از امور الهى را ندارد . » همچنين از وكيع و عبد بن حميد و ابن جرير نقل مىكند كه مجاهد گفت : « معناى آيه اين است كه من امام ظالمى

--> ( 1 ) . نساء / 59 . ( 2 ) . بقره / 124 . ( 3 ) . بقره / 229 .